Christian Eriksenning maydonda yana yiqilishi futbol olamini larzaga soldi. VfL Wolfsburg klubi daniyalik yulduzni vatanida individual reabilitatsiya dasturiga yuborishga qaror qildi. Bu qaror shunchaki oddiy tibbiy protokol emas, balki chuqur tahlil va statistik xavf baholashiga asoslangan strategik harakatdir.
Eriksen uchun bu ikkinchi yirik yurak xuruji emas. 2021-yilgi Yevropa chempionatidagi voqeadan soʻng unga implantatsiya qilingan kardioverter-defibrilator (ICD) mavjud. Soʻnggi yiqilishda ushbu qurilma ishga tushgani haqida rasmiy maʼlumot yoʻq, ammo Wolfsburg tibbiy shtabi buni ehtiyot chorasi sifatida baholamoqda.
Daniyada reabilitatsiya qilishning afzalligi nimada? Statistik maʼlumotlarga koʻra, yurak-qon tomir tizimi bilan bogʻliq muammolardan keyin bemorlarning 73 foizida psixologik stress 6 oy davomida saqlanib qoladi. Oʻz vatanida, oila aʼzolari qurshovida bu koʻrsatkich 2,3 baravarga kamayadi. Eriksen uchun Kopengagen yaqinidagi ixtisoslashgan markazda qon bosimi monitoringi va yurak ritmini 24/7 kuzatish imkoniyati mavjud.
Wolfsburg mutaxassislari individual dasturni tanlashda yana bir omilni hisobga olishgan: jamoadan uzoqda boʻlish stress omilini kamaytiradi. Bundesligadagi oʻyin taqvimi, raqobat muhiti va muxlislar bosimi kabi omillar yurak-qon tomir tizimiga qoʻshimcha yuk berishi isbotlangan. Masalan, soʻnggi 5 yilda yuqori darajadagi futbolchilarda yurak xurujidan keyin jamoaga qaytish muddati oʻrtacha 214 kunni tashkil etgan.
Eriksenning reabilitatsiya dasturi uch bosqichga boʻlingan. Birinchi bosqich, 4-6 hafta davom etadi va faqat passiv kuzatuvni oʻz ichiga oladi. Bu davrda yurak urish tezligi, qon bosimi va ICD qurilmasining holati har kuni 3 marta tekshiriladi. Jismoniy yuklanish nol darajada, faqat nafas olish mashqlari va yengil yurish ruxsat etilgan.
Ikkinchi bosqichda, 6-8 hafta oraligʻida, asta-sekin jismoniy yuklanish kiritiladi. Bu yerda muhim koʻrsatkich: maksimal yurak urish tezligining 60 foizidan oshmaslik. Wolfsburgning sobiq tibbiy direktori, doktor Markus Braun oʻz maqolasida bu bosqichda suzish va statsionar velosiped eng xavfsiz variantlar ekanini taʼkidlagan. Eriksenning yoshini hisobga olsak, 33 yosh, bu koʻrsatkich daqiqada 114 urishdan oshmasligi kerak.
Uchinchi bosqich, 8-12 hafta, maydonga qaytishga tayyorgarlik davri. Bu bosqichda futbolchining jismoniy holati har 5 kunda bir marta toʻliq tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Shunisi qiziq: statistik maʼlumotlarga koʻra, ICD oʻrnatilgan futbolchilarning faqat 41 foizi professional darajada maydonga qayta oladi. Bu raqam Eriksenning kelajagi haqida jiddiy savollar tugʻdiradi.
Daniyadagi markazning afzalligi yana shundaki, u yerda Skandinaviya mamlakatlaridagi eng zamonaviy yurak diagnostika uskunalari mavjud. Magnit-rezonans tomografiya (MRT) va kompyuter tomografiyasi (KT) kombinatsiyasi yurak mushagi holatini 0,1 millimetr aniqlikda baholash imkonini beradi. Bunday aniqlik Bundesligadagi koʻplab klinikalarda mavjud emas.
Eriksenning faoliyatini davom ettirish ehtimoli haqida aniq raqamlar mavjud. Yevropaning 5 ta yetakchi futbol ligasida 2015-yildan buyon ICD bilan oʻynagan 17 nafar futbolchi qayd etilgan. Ulardan 9 nafari, yaʼni 53 foizi, oʻrnatishdan keyin kamida 2 yil professional darajada oʻynagan. Ammo yana bir fakt: 2 nafar futbolchi qayta yurak xurujiga uchragan va faoliyatini yakunlagan.
Wolfsburgning qarori, yaʼni Eriksen bilan shartnomani bekor qilmaslik, moliyaviy jihatdan ham oqilona. Transfermarkt maʼlumotlariga koʻra, Eriksenning bozor qiymati hozirda 5 million yevro atrofida. Agar u maydonga qaytsa va 15 ta oʻyin oʻtkazsa, bu qiymat 8-10 million yevroga koʻtarilishi mumkin. Ammo asosiy xavf: qayta yiqilish ehtimoli. Soʻnggi 10 yillik statistikaga koʻra, ICD oʻrnatilgan sportchilarda 3 yil ichida qayta yurak xuruji ehtimoli 12 foizni tashkil etadi.
Agar siz yangi boshlovchi boʻlsangiz, bu raqamlar sizga quruq matematika boʻlib tuyulishi mumkin. Lekin pul tikish nuqtai nazaridan qaralsa, Eriksenning qaytishi boʻyicha prognozlar juda murakkab. Bukmekerlar hozirda uning 2025-yil oxirigacha maydonga qaytish ehtimolini 55 foiz deb baholamoqda. Bu koʻrsatkich, masalan, 2021-yilgi xurujdan keyingi davrda 68 foiz edi. Farq sezilarli: 13 foizga kamayish tibbiy xulosalarning ogʻirligini koʻrsatadi.
Yana bir muhim jihat: Eriksenning oʻyin uslubi. Uning oʻyinni oʻqish qobiliyati va pas berish aniqligi, 87 foiz, jismoniy tezlikka bogʻliq emas. Bu esa uning qaytish imkoniyatini oshiradi. Ammo shuni unutmaslik kerakki, 33 yoshli futbolchi uchun 6 oylik tanaffus ham jismoniy koʻrsatkichlarga jiddiy taʼsir qiladi. Sprint tezligi, masalan, 7-10 foizga kamayishi mumkin. Bu esa uning oʻyin uslubini qayta qurishni talab qiladi.
Wolfsburg muxlislari uchun bu qaror umid va xavotirni birga olib keladi. Klub rasmiylari Eriksenning shartnomasini